Richard II The King is Dead by Elli Papakonstandinou@ ODC Ensemble – Athens 2013

Θέμα

Έλλη Παπακωνσταντίνου: «Τι κι αν οι εποχές έχουν αλλάξει; Θα τις ξαναφτιάξουμε!»

Η έκδοση του βιβλίου για το Βυρσοδεψείο έκανε την Έλλη Παπακωνσταντίνου να θυμηθεί τα παλιά και να μοιραστεί μαζί μας έζησε, όσα ζει κι όσα θα ζήσει με το ODC Ensemble.

Σπάνια έχουμε βρεθεί σε παρουσιάσεις βιβλίων που να μοιάζουν με πάρτυ. Η Έλλη Παπακωνσταντίνου και τα μέλη της ομάδας της ODC Ensemble μετέτρεψαν την παρουσίαση του βιβλίο τους με τίτλο «Βυρσοδεψείο, ένα θέατρο στα χρόνια της κρίσης» σε ένα απίστευτο happening με ιστορίες από τις «ένδοξες» μέρες που γνώρισε η ομάδα στο Βυρσοδεψείο, αναμνήσεις, συγκινήσεις και μουσικά τζαμαρίσματα από καλλιτέχνες που έχουν συνεργαστεί στις παραστάσεις της.

Για τους ODC το Βυρσοδεψείο ήταν ένα από τα μεγαλύτερα πρότζεκτ-στοιχήματα που έθεσε η ομάδα, την οποία ίδρυσαν η σκηνοθέτιδα Έλλη Παπακωνσταντίνου και ο συνθέτης Δημήτρης Καμαρωτός, το 2002. Οι δυο καλλιτέχνες μετέτρεψαν ένα παλιό Βυρσοδεψείο του 19ου αιώνα σε χώρο συνάντησης των τεχνών, το κοινό το τίμησε κι ας βρισκόταν σε μια μη θεατρική πιάτσα ανάμεσα σε βιοτεχνίες και αποθήκες. «Ο ίδιος χώρος του Βυρσοδεψείου είχε πολύ ενδιαφέρον» εξομολογείται η Έλλη Παπακωνσταντίνου. «Πηγαίναμε στην πρόβα, ερχόμασταν σε επαφή καθημερινά με ένα πιο σκληρό τοπίο της Αθήνας, με μια ανθρωπογεωγραφία πολύ συγκεκριμένη. Αυτό σε προσγείωνε. Με ενδιαφέρουν αυτές οι περιοχές που είναι λίγο πιο επικίνδυνες γιατί σε κάνουν να αισθάνεσαι πιο ζωντανός, ξεφεύγεις από μια ζώνη ασφάλειας που σε καθηλώνει στο να κάνεις αυτά που ξέρεις.

 «Λουιζέττα: το καμαρίνι μιας επανάστασης»
«Λουιζέττα: το καμαρίνι μιας επανάστασης»

»Το Βυρσοδεψείο έγινε εκεί, γιατί ήθελα το κοινό να περάσει από μία αντίστοιχη πορεία που κόβει από την πόλη και από την καθημερινότητα. Πιστεύω ότι το θέατρο είναι μια τομή στο χρόνο και στην καθημερινότητα. Πιστεύω ακόμα πολύ στην προετοιμασία: πριν να πας σε ένα θέατρο τι συμβαίνει, πως πας, πως μπαίνεις και αυτό είναι μια προετοιμασία γιατί σε κάνει να σκέφτεσαι και γιατί είσαι εκεί, γιατί βλέπεις θέατρο».

Ο χώρος έμεινε ανοιχτός μέχρι το 2016 όμως αυτό δεν σήμανε το τέλος της ομάδας και της αιχμηρής ματιάς της πάνω στην κοινωνία φιλτραρισμένη μέσα από το θέατρο. Λίγο πριν κλείσει το Βυρσοδεψείο, η Έλλη Παπακωνσταντίνου σκηνοθέτησε στην Πειραιώς 260 το «Revolt Athens» μια παράσταση για την ελληνική κρίση. «Η παράσταση παίχτηκε και, στο εξωτερικό προσπαθώντας να ανατρέψουμε την στερεοτυπική εικόνα της Ελλάδας. Ένα χρόνο μετά, το 2017, κάναμε τη «Λουιζέττα: το καμαρίνι μιας επανάστασης» στο Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας με τη συμμετοχή παιδιών από το ειδικό Επαγγελματικό Λύκειο της Ελευσίνας θέλοντας και πάλι, να συνεργαστούμε με κοινωνικές ομάδες. Η τέχνη δεν δίνει απαντήσεις, το ίδιο το έργο θέτει βασικά ερωτήματα για τους δημιουργούς και ίσως να το θέτουν και οι θεατές παρακολουθώντας μια παράσταση της ODC. Είναι σημαντικό να υπάρχει ένα μέτωπο όταν γίνεται μια παράσταση και το μέτωπο αυτό να είναι ισχυρό. Κάνουμε θέατρο όπως κατεβαίνουμε σε μία πορεία».

4 αναμνήσεις της Έλλης Παπακωνσταντίνου από το Βυρσοδεψείο

 «Μετά»
«Μετά»

Η συνθήκη που έγινε το «Μετά», η πρώτη παραγωγή, ήταν πολύ ακραία. Το ενδιαφέρον αυτής της εμπειρίας ήταν ότι είχαμε μια επαφή καθημερινή με την πόλη, με τις πορείες, ήμασταν έξω στους δρόμους συλλογικά. Ήταν η πρώτη και ίσως η τελευταία φόρα στη ζωή μου που δεν υπήρχαν όρια…τοίχοι στο θέατρο. Υπήρχε μόνο ο μεγάλος κόσμος, έξω από εμάς και γύρω από εμάς. Θυμάμαι κάτι ακόμα από αυτή τη παραγωγή. Οι τσιγγάνοι από τους διπλανούς καταυλισμούς μας έκλεψαν τα αυτοενισχυόμενα ηχεία μας και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε την παράσταση χωρίς αυτά. Δύο από τους συντελεστές πήγαν στον καταυλισμό των τσιγγάνων και ο βασιλιάς τους μας πούλησε… τα ηχεία μας σε πολύ οικονομική τιμή!

Στο Noise, το ολοήμερο φεστιβάλ ηλεκτροακουστικής μουσικής όλο το Βυρσοδεψείο λειτουργούσε ως ένα ηχείο οπότε συντονίζαμε ουσιαστικά τον φέροντα οργανισμό του κτηρίου για να δημιουργήσουμε μια εμπειρία ήχου. Συγκλονιστικό ήταν το τέλος, όταν ένας εργάτης μπήκε με ένα τεράστιο κομπρεσέρ και έσπαγε την πλάκα του κτηρίου. Είχε ενδιαφέρον το να διερευνάς τα όρια του ήχου από την σύγχρονη ηλεκτροακουστική μουσική μέχρι ένα κομπρεσέρ που κι αυτό είναι ήχος.»

 «Ριχάρδος II»
«Ριχάρδος II»

Τα τζαμαρίσματα τις Παρασκευές το βράδυ που δεν τα περίμενε κανείς.Τελείωναν κάποια live και μαζεύονταν μουσικοί από όλη την πόλη, έχει γίνει στέκι ότι πάμε στο Βυρσοδεψείο και παίζουμε μέχρι το πρωί. Όλα τα τζαμαρίσματα δημιουργούσαν μία αίσθηση ότι όλα είναι εφικτά, ήταν αυτή η λογική του αυθόρμητου. Αυτό για μένα αποτελεί έναν πυρήνα του Βυρσοδεψείου.

Πλημμυρίσαμε το φουαγιέ για το «Ριχάρδος II». Ο χώρος μας έδινε τη δυνατότητα να κάνουμε πράγματα που δεν μπορούσαμε να κάνουμε σε ένα θέατρο. Εκεί λοιπόν που οι θεατές περίμεναν την έναρξη, γεμίσαμε το χώρο100 τετραγωνικών με νερό και έβγαινε ένας ηθοποιός με βάρκα για να τους οδηγήσει στα ενδότερα.

Τα μελλοντικά σχέδια

 «Σπήλαιο»
«Σπήλαιο»

Το «Σπήλαιο» η παράσταση της Έλλης Παπακωνσταντίνου που διερευνά, μέσα από τη φιλοσοφική διάσταση της τυφλότητας, πιθανές παραλληλίες με τον σημερινό κόσμο αντλώντας από την πλατωνική αλληγορία του σπηλαίου παίχτηκε με επιτυχία στο Θέατρο Τέχνης και θα ταξιδέψει στην Αγγλία, στη Δανία, στο Ισραήλ και στην Αμερική. Υπάρχει όμως στα σκαριά μια ακόμα παράσταση, η οποία θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο στη Βαλέτα την Πολιτιστική Πρωτεύουσα Ευρώπης 2018, στο φεστιβάλ «V18». Η Έλλη Παπακωνσταντίνου δουλεύει το «Kazin Barokk», μία από τις βασικές παραγωγές του φεστιβάλ εδώ και ενάμιση χρόνο και όπως μας είπε θα παρουσιάσει σε μια Αψίδα Θριάμβου με τη συμμετοχή δυο χορωδιών, ενός διεθνούς θιάσου (η ελληνική ομάδα αποτελείται από τους Παντελή Μάκα, Αναστασία Κατσιναδάκη, Σταύρο Γιαγκούλη, Τηλέμαχο Μούσα, Ολυμπία Μυτηληναίου) κι ενός ρομπότ. Ο τόπος δεν είναι μια τυχαία επιλογή όπως επίσης και η χρήση του ρομπότ, που πάνω του θα έχει μια κάμερα. Όση ώρα το ρομπότ θα κινείται, το κοινό θα παίζει μπίνγκο και ανάλογα με τα νούμερα θα βγαίνουν η οπτική της κάμερας θα αλλάζει και κατά συνέπεια η οπτική του κοινού.

 

 «Revolt Athens»
«Revolt Athens»

Η Μάλτα τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο κέντρο της επικαιρότητας και τόσο την κυβέρνηση όσο και την κοινωνία τους απασχολεί μία σωρεία κρίσιμων και καίριων ζητημάτων, με κορυφαίο ίσως το ζήτημα της παραβίαση του κράτους δικαίου και της διαφθοράς. Η δολοφονία της δημοσιογράφου και ακτιβίστριας, Ντάφνι Γκαρουάνα Γκαλίτσια, το 2017, η οποία διεύθυνε την έρευνα για τη διαφθορά στη Μάλτα έχει επηρεάσει τους πάντες. Οι διοργανωτές του φεστιβάλ και οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν αναλαμβάνουν να αναδείξουν, να σχολιάσουν γεγονότα, που έχουν συμβεί στη χώρα και να ανατρέψουν την αρνητική της εικόνα με τις προτάσεις τους. Αυτό ακριβώς θα επιχειρήσει και η Έλλη Παπακωνσταντίνου μέσα από την παράσταση της.

«Ταξιδεύοντας στη Μάλτα ανακάλυψα ότι υπάρχει ένας πλούτος τέχνης, μια καλλιτεχνική παραγωγή απίστευτη, τρομερές χορωδίες, γιορτές που βγαίνει όλος ο κόσμος έξω, απίθανοι χειροτέχνες. Στόχος μου είναι να μιλήσω για το τι αφήνει πίσω της αυτή η κοινωνία που είναι εντελώς μπαρόκ, εξ’ ου και το όνομα της παράστασης «Kazin Barokk». Θα μετατρέψω την Αψίδα Θριάμβου σε καζίνο όπου το κοινό θα μπαίνει μέσα και θα παίζει ως χαρτοπαίκτης. Στην παράσταση συμπεριλαμβάνονται κείμενα από τον «Παίκτη» του Ντοστογιέφσι και του Πούσκιν και το κοινό σαν άλλος «παίκτης» καλείται να τζογάρει. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να μιλήσω για τα υπόλοιπα κομμάτια που έχει η Βαλέτα. Θα είναι ένα παιχνιδιάρικο site specific πρότζεκτ που θα εμπεριέχει όπερα, ρομποτική, βίντεο, χορωδίες, πρόζα. Τι κι αν οι εποχές έχουν αλλάξει; Θα τις ξαναφτιάξουμε!»